کدام کشورها برای میانجیگری ایران و آمریکا فعال شدند؟
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، در حالی که درگیری نظامی میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر وارد روزهای حساس خود شده، گزارشها از آغاز رایزنیها و تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ حکایت دارد. این تلاشها عمدتا از سوی برخی کشورهای منطقه، ورای منطقه و بازیگران بینالمللی در حال پیگیری است. در واقع در هشتمین روز از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه خاک کشورمان، برخی کشورها با هدف میانجیگری برای کاهش تنشها وارد عمل شدهاند و پیامهایی ارسال کردهاند. هر چند، پیشتر وانگ یی وزیر امور خارجه چین گفته بود که چین فرستاده ویژهای در امور خاورمیانه به منطقه اعزام خواهد کرد تا به میانجیگری و پیشبرد صلح و ثبات کمک کند.
تعامل مستقیم عربستان با ایران
همچنین به گفته چند مقام اروپایی، عربستان سعودی برای مهار جنگ در خاورمیانه که باعث آشوب شده و بازارهای جهانی را تحت فشار قرار داده است، تعامل مستقیم با ایران را افزایش داده است. بلومبرگ در گزارشی نوشت: این مقامها که به دلیل حساسیت گفتوگوهای خصوصی نامشان فاش نشده، گفتند در روزهای اخیر مقامهای سعودی با فوریت بیشتری از کانالهای دیپلماتیک محرمانه خود با ایران استفاده کردهاند تا تنشها را کاهش دهند و از بدتر شدن درگیری جلوگیری کنند. به گفته این مقامها، چندین کشور اروپایی و خاورمیانهای نیز از این تلاشها حمایت میکنند. آنها افزودند این گفتوگوها هم شامل نهادهای امنیتی و هم دیپلماتها بوده است، اما مشخص نیست که آیا مقامهای ارشدتر نیز در آن دخیل بودهاند یا نه.
همچنین تا این لحظه ایران تمایل چندانی برای مذاکره با آمریکا یا اسرائیل نشان نداده است. مقامهای وزارت خارجه عربستان بلافاصله به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند. کشورهای عرب خلیج فارس مدتها روابط پرتنشی با ایران داشتهاند. با این حال در سالهای اخیر، عربستان سعودی و امارات تلاش کردهاند روابط خود را بهبود دهند و پیش از آغاز درگیریها نیز تمایل داشتند ایران از طریق مذاکراتی با میانجیگری عمان به یک توافق دیپلماتیک با آمریکا برسد.
هشدار سازمان ملل
در این راستا دبیرکل سازمان ملل هشدار داد درگیری در غرب آسیا که با حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران شروع شد ممکن است به سرعت از کنترل خارج شود. آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل در اظهار نظر درباره تنشآفرینی آمریکا و رژیم صهیونیستی در غرب آسیا با محوریت حملات متجاوزانه علیه ایران هشدار داد: «وضعیت در این منطقه ممکن است در یک مارپیچ نزولی افتاده و از کنترل هر کسی خارج شود. زمان آن رسیده که جنگ را متوقف کرده و وارد مذاکرات دیپلماتیک جدی شویم. حساسیت وضعیت به بالاترین سطح خود رسیده و دیگر از این نمیتواند بیشتر شود.»
تاکید ترکیه بر فعال شدن دوباره مذاکره
همچنین روز پنجشنبه خبرگزاری آناتولی گزارش داد که رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه در تماس تلفنی با امانوئل مکرون، همتای فرانسوی خود گفته که ادامه تنشها در ایران میتواند منبع ناپایداری در منطقه و جهان باشد و ترکیه تلاش میکند مسیر مذاکرات دوباره فعال شود. وی همچنین تأکید کرد که مسیرهای بحرانها در جهان ایجاب میکند همکاری دفاعی میان اعضای ناتو تقویت شود تا امنیت جمعی حفظ شود.
قطر و عمان بار دیگر فعال شدند
قطر میانجیگر معروف در ادامه تماسهای دیپلماتیک خود با چند کشور، بر ضرورت کاهش تنشها و بازگشت طرفها به مسیر گفتوگو تأکید کرد. دولت قطر اعلام کرد که در پی تشدید تنشهای منطقهای، مقامات این کشور با چندین دولت درباره تحولات جاری و راههای حل اختلافات از طریق گفتوگو رایزنی کردهاند. طبق گزارش شبکه الجزیره، در همین چارچوب، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر در گفتوگوی تلفنی با ماریا مالمِر استنرگارد، وزیر خارجه سوئد بر ضرورت توقف فوری اقدامات تنشزا و بازگشت طرفها به میز گفتوگو تاکید کرد. در عمان نیز، بدر البوسعیدی وزیر خارجه عمان خواستار توقف جنگ در منطقه شد.
آمادگی اندونزی و پاکستان برای سفر به ایران
همزمان وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد که پیشنهاد پرابوو سوبیانتو، رئیسجمهور این کشور برای سفر به تهران و کمک به کاهش تنش در منطقه خلیج فارس، در چارچوب سیاست خارجی آزاد و فعال این کشور بوده و در صورت موافقت طرفهای درگیر، این سفر به همراه نخستوزیر پاکستان انجام خواهد شد. یوون مونگکنگ، سخنگوی وزارت خارجه اندونزی در کنفرانس خبری خود گفت که پرابوو سوبیانتو، رئیسجمهور این کشور خود را به عنوان تسهیلگر گفتوگو برای کاهش تنش میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی معرفی کرده است. سخنگوی وزارت خارجه اندونزی افزود که رئیسجمهور در صورت موافقت همه طرفهای درگیر، این سفر را انجام خواهد داد و وزارت خارجه نیز برای هماهنگی با نهادهای مرتبط و آمادهسازی این طرح، آمادگی کامل دارد.
میانجی ایتالیایی
در اروپا نیز وزیر خارجه ایتالیا روز جمعه اعلام کرد که هنوز با ایران در حال مذاکره هستیم. آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه و معاون نخستوزیر ایتالیا، روز جمعه عنوان کرد: «ما همچنان با دولت ایران در حال مذاکره هستیم و هدف پایان دادن هر چه سریعتر به خصومتهاست.» وزیر خارجه ایتالیا خاطرنشان کرد: «راه گفتوگوها باید همواره باز باشد. هدف این است که در سریعترین زمان ممکن به خصومتها پایان دهیم. ما به تلاشمان برای تحقق این هدف ادامه خواهیم داد و هماهنگیها را در سطح اروپایی انجام خواهیم داد.»
آفریقا هم فعال شد
عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر اظهار کرد که «کشورش همچنان در تلاش برای میانجیگری صادقانه با هدف توقف جنگ است.» رئیسجمهور مصر گفت که کشورش در نتیجه جنگ جاری در غرب آسیا، وضعیت اقتصادی «تقریباً اضطراری» را تجربه میکند و نسبت به پیامدهای بحران فعلی بر قیمتها هشدار داد.
سخنگوی ریاستجمهوری مصر در بیانیهای که توسط العین نیوز منتشر شده، تأکید کرد که مصر مشتاق جلوگیری از این تشدید تنش است زیرا «بهخوبی از تجربه خود میداند که جنگها تنها ویرانی، تخریب و آسیب به منافع و منابع ملتها را به همراه دارند.» او افزود که «مصر همچنان در تلاش برای میانجیگری صادقانه برای توقف جنگ است، زیرا ادامه آن بهای سنگینی خواهد داشت.» قاهره پیش از این میزبان مذاکرات هستهای بین ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده و نیز ضامن توافق صلح غزه بین اسرائیل و حماس با میانجیگری ایالات متحده است. علاوه بر مصر در قاره آفریقا، آفریقای جنوبی نیز برای میانجیگری اعلام آمادگی کردهاست. سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، در حاشیه یک کنفرانس انرژی در کیپتاون به خبرنگاران گفت: «آفریقای جنوبی همیشه آماده است تا نقشی مشارکتی ایفا کند، چه به صورت میانجیگری و چه به هر شکل دیگری.»
به گزارش گاردین، رامافوسا گفت: «اگر فرصتی پیش بیاید، ما صحبت خواهیم کرد و خواهیم گفت که باید آتشبس برقرار شود. گفتوگو همیشه بهترین راه برای پایان دادن به درگیری و سپس پایان دادن به جنگ است. و ما میخواهیم این جنگ فوراً پایان یابد.» آفریقای جنوبی روابط خود را با کشورهایی که آمریکا آنها را دشمن میداند، از جمله ونزوئلا، ایران و روسیه حفظ کرده است. رئیسجمهور آفریقای جنوبی پیشتر «نقض قوانین بینالمللی» در حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرده بود.
پاسخ ایران به پیشنهادها برای میانجیگری
اما پاسخ ایران به این تلاشها برای میانجیگری چگونه بود؟ به گزارش خبرگزاری مهر، مسعود پزشکیان رئیس جمهور در ایکس نوشت: «برخی از کشورها تلاشهایی برای میانجیگری شروع کردهاند. پاسخ ما به آنها واضح است: ما متعهد به صلح پایدار در منطقه هستیم، اما در دفاع از عزت و اقتدار کشورمان سر سوزنی تردید نداریم.» پزشکیان بیان کرد: «مخاطب میانجیگری باید کسانی باشند که با دست کم گرفتن مردم ایران آتشافروزی کردند.» علاوه بر تلاشها برای میانجیگری، گفتوگوهایی نیز در جهت کاهش تنشها بین طرف ایرانی و دیگر طرفها در جریان است. در این راستا، بر اساس اعلام کرملین جمعه شب ولادیمیر پوتین یک گفتوگوی تلفنی با رئیسجمهور ایران انجام داد.
کاخ کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در یک گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران «بر موضع اصولی مسکو مبنی بر ضرورت پایان فوری خصومتها در خاورمیانه تاکید کرد». همچنین رئیسجمهور روسیه تاکید کرد با رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در تماس مداوم است. مسعود پزشکیان نیز به پوتین اطلاعات دقیق در خصوص تحولات مرحله شدید فعلی درگیری در غرب آسیا ارائه کرد. پوتین و پزشکیان همچنین بر سر ادامه تماسها از طریق مجاری مختلف توافق کردند. همچنین روسیه بر تعهد خود به لزوم بازگشت به راهحل سیاسی و دیپلماتیک در غرب آسیا تاکید کرد.
ارسال نظر