سیانان: تعویق دیدار ترامپ و شی/ فرصت تازه برای چین در سایه جنگ ایران
به گزارش اقتصادنیوز به نقل از خبرآنلاین، در حالی که کاخ سفید از احتمال تعویق نشست سران میان دونالد ترامپ و شی جینپینگ خبر میدهد، ناظران سیاسی در پکن این عقبنشینی را فرصتی طلایی برای جمهوری خلق چین قلمداد میکنند.
سیانان در گزارشی تحلیلی مینویسد منابع آگاه چینی معتقدند این وقفه پنج تا شش هفتهای به هر دو ابرقدرت اجازه میدهد تا فعلاً از ترکشهای دیپلماتیک جنگ ایالات متحده با ایران – راهبردیترین متحد پکن در قلب خاورمیانه – فاصله بگیرند.
اگرچه واشنگتن مدعی است که پکن با این تأخیر «مشکلی ندارد»، اما سکوت معنادار وزارت خارجه چین و استفاده از عبارات مبهم، نشاندهنده تلاشی هوشمندانه برای حفظ فضای مانور است. در راهروهای دیپلماسی پکن، احتیاط حرف اول را میزند؛ تا جایی که برخی منابع نزدیک به دولت هشدار میدهند اگر شعلههای جنگ در ایران به داراییهای استراتژیک چین یا جان اتباع این کشور در منطقه آسیب جدی وارد کند، خط قرمز پکن فعال شده و احتمال لغو کامل سفر ترامپ قوت خواهد گرفت.
پایان رویای «جنگ برقآسا» و تضعیف موقعیت ترامپ
تحلیلگران بر این باورند که گذشت زمان به نفع پکن کار میکند. وو شینبو، از استراتژیستهای ارشد دانشگاه فودان، معتقد است ترامپ در حالی خواستار تعویق نشست شده که در جبهههای متعددی تحت فشار است. او میگوید: «هرچه این جنگ فرسایشیتر شود، استیصال ترامپ بیشتر و شکافهای قدرت او نمایانتر خواهد شد. پکن ترجیح میدهد به جای عجله، منتظر بماند تا ببیند پس از فروکش کردن غبار جنگ، ترامپ اساساً چه کارت بازی مؤثری در جیب خواهد داشت.»
علاوه بر بحران خاورمیانه، شکست حقوقی ترامپ در دیوان عالی آمریکا پیرامون تعرفههای اضطراری، او را در موضع ضعف مضاعف قرار داده است. برخلاف وعدههای اولیه مبنی بر پایان سریع درگیری، حالا واشنگتن در باتلاقی گرفتار شده که نه تنها محبوبیت داخلی ترامپ را تهدید میکند، بلکه اعتبار بینالمللی ایالات متحده را نیز نزد متحدان اروپایی و عرب به شدت مخدوش کرده است.
ظهور چین به عنوان «جایگزین صلحطلب»
در میانه این بحران، چین با زیرکی در حال بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل است. در حالی که ایالات متحده به عنوان یک بازیگر «غیرقابل پیشبینی» شناخته میشود، پکن با اتخاذ مواضع محتاطانه، خود را به عنوان یک قطب ثباتآفرین و شریکی قابل اعتماد معرفی کرده است. رانا میتر، استاد دانشگاه هاروارد، اشاره میکند که حتی اگر چین در واقعیت شریک کاملتری نباشد، اما رفتارهای اخیر واشنگتن باعث شده تا افکار عمومی جهان، پکن را گزینه عقلانیتری در برابر تندرویهای ترامپ بدانند.
در پشت صحنه، دیپلماتهای چینی که به دقتِ وسواسگونه در تشریفات شهرت دارند، از این تأخیر استقبال کردهاند. آمادهسازی برای نشستی در این سطح، از جزئیترین کلمات در بیانیههای مشترک گرفته تا تعداد گامهای رهبران هنگام مصافحه، نیازمند ماهها رایزنی است که به دلیل وقوع جنگ، تاکنون به درستی انجام نشده بود.
دیپلماسی روی لبه تیغ
آینده روابط پکن و واشنگتن اکنون بیش از هر زمان دیگری به متغیرهای غیرقابل پیشبینی در تهران و خلیج فارس گره خورده است. وانگ یی، سکاندار دیپلماسی چین، این نبرد را «جنگی که نباید رخ میداد» توصیف کرده است. اکنون پکن در حال اجرای استراتژی «تماشا و انتظار» است؛ اگر شی جینپینگ به این نتیجه برسد که جنگ ایران توان مذاکراتی ترامپ را به کلی فرسوده کرده، احتمالاً در نشست آتی (اگر برگزار شود)، با لحنی بسیار جسورانهتر و از موضع قدرت با مستأجر کاخ سفید روبرو خواهد شد.
