سایه جنگ بر بازار شب عید پوشاک | امامی: اعتراضات و جنگ محاسبات را بهم ریخت | فروشگاهها باز هستند اما خریدار نیست
به گزارش اقتصادنیوز، صنعت نساجی و پوشاک ایران که به عنوان یکی از اشتغالزاترین بخشهای تولیدی کشور همواره در ماههای پایانی سال به استقبال پویایی بازار و شکوفایی تقاضا میرفت، امسال در چرخهای از بحرانهای پیاپی گرفتار شده است. با رسیدن به روزهای پایانی اسفند، گزارشهای میدانی و تحلیل فعالان اقتصادی حکایت از رکودی بیسابقه دارد که نه تنها انتهای زنجیره (پوشاک و منسوجات خانگی)، بلکه حلقههای بالادستی نظیر واحدهای الیاف، ریسندگی و بافندگی را نیز با بیم و امید مواجه کرده است.
اقتصادنیوز: رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی ایران درباره استفاده از مبادی جایگزین بنادر جنوبی کشور برای تجارت کالا گفت: بنادر شمالی کشور دارای امکانات بسیار محدودی هستند و توان پذیرش بار ترافیکی خلیجفارس را ندارند.
در همین رابطه، سیدشجاعالدین امامی رئوف، دبیر انجمن صنایع نساجی ایران در گفتگو با اقتصادنیوز به این نکته اشاره میکند که تولیدکنندگان نساجی که از ابتدای سال ۱۴۰۴ با مجموعهای از تکانههای اقتصادی، از جمله رکود ناشی از حوادث خرداد ماه، رخوت تابستانی و توقفهای مناسبتی روبرو بودند، تمام توان تولیدی و نقدینگی خود را برای «جبران زمستانه» بسیج کردند. با این حال، تلاقی وقایع دیماه و سپس ورود به شرایط جنگی در اسفندماه، محاسبات استراتژیک این بخش را با شکست مواجه کرد.
امامیرئوف با اشاره به اینکه انتهای زنجیره تولید شامل پوشاک، موکت، کالای خواب و مبلمان، امروز با «شوک عدم خرید» دستوپنجه نرم میکند، تاکید دارد که با وجود تلاشهای بخش خصوصی در برگزاری نمایشگاههای فصلی و ارائه تخفیفهای حداکثری، بازار با سردی معناداری روبروست. کاهش ارزش پول ملی، تکنرخی شدن ارز و فشار اقتصادی بر سبد معیشت مردم باعث شده است تا مصرفکننده نهایی، حتی در آستانه نوروز، از بازار پوشاک فاصله بگیرد.
این فعال شاخص صنعت نساجی هشدار میدهد که تداوم این وضعیت، چراغ تولید را در واحدهایی که تاکنون با چنگ و دندان سطح اشتغال خود را حفظ کردهاند، کمنور خواهد کرد.
گفتگوی اقتصادنیوز با سیدشجاعالدین امامی رئوف، دبیر انجمن صنایع نساجی ایران را در ادامه بخوانید.
***
*وضعیت فعلی اصناف، بهویژه در بخش پوشاک و نساجی را در آستانه شب عید چگونه ارزیابی میکنید؟ به نظر میرسد این صنف در روزهای پایانی سال وضعیت خوبی ندارد.
شرایطی که امسال با آن مواجه بودیم، با تقسیمبندی به فصول مختلف سال، فراز و نشیبهای بسیاری را پشت سر گذاشت. تمام هموغم تولیدکنندگان منسوجات و پوشاک این بود که بتوانند رکود ناشی از حوادث خردادماه، دوران رکود تابستان و ایام مناسبتهای مذهبی را که بازار در وضعیت راکد قرار داشت، در فصل زمستان جبران کنند. اما متاسفانه دیماه با وقایع خاص خود سپری شد و اسفندماه نیز با شرایط جنگی همراه شد؛ این موضوع سبب شد بخش بزرگی از پیشبینیهای فعالان صنعت پوشاک برای سال ۱۴۰۴ و سرمایهگذاریهایی که برای تولید انجام داده بودند، با مشکلی بزرگ در زمینه فروش محصول نهایی مواجه شود.
شوک عدم خرید در انتهای زنجیره نساجی
در حال حاضر، انتهای زنجیره تولید ما شامل بخشهای پوشاک، موکت، کفپوشها، همچنین منسوجات خانگی نظیر پرده، مبلمان و کالای خواب که مستقیما با مصرفکننده نهایی در ارتباط هستند، با شوک عدم خرید مواجه هستیم.
ما این شرایط را پیشبینی کرده بودیم و پیگیر بودیم تا دولت برنامهای برای تحریک تقاضای مصرفکننده داشته باشد، اما وقوع جنگ این مشکل را حادتر و تشدید کرد. اگرچه اصناف و فروشندگان به ناچار فروشگاههای خود را باز نگه داشتهاند، اما حضور مصرفکننده نهایی برای خرید بسیار کمرنگ است. فعالان این حوزه در زمستان سال جاری با برگزاری نمایشگاههای زمستانه و ارائه تخفیفهای بالا تلاش کردند نقدینگی جذب کنند، اما به دلیل شرایط روانی جامعه برای خرید، مشکلات اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی، تکنرخی شدن ارز و تغییر در اولویت هزینههای خانوار، بخش فروش با بنبست مواجه شد. در واقع، شرایط جنگی رونق بازار شب عید را که عموما در ماههای پایانی سال باعث پویایی این صنعت میشد از بین برد.
*با توجه به اینکه حدود ۵ ماه از سال با رکود سپری شده است، پیشبینی شما برای سال آینده چیست؟ آیا صنعت نساجی میتواند از این چالشها عبور کرده و به مسیر رونق بازگردد؟
باید توجه داشت که مکانیسم طراحی و تولید محصول در فعالیتهای تولیدی، کاملا بر اساس نیاز و مصرفِ مصرفکننده نهایی برنامهریزی میشود. اگر شرایط روحی و روانی جامعه مساعد نباشد یا اشتیاق به خرید در مصرفکننده وجود نداشته باشد که بخشی از آن ریشه در مسائل روانی و بخشی دیگر در توان مالی و اولویتبندی هزینههای جاری خانوار دارد، خرید و فروش در کف بازار محقق نخواهد شد؛ وضعیتی که امروز دقیقاً با آن دستبهگریبان هستیم.
گره خوردن صنعت پوشاک با معیشت خانوارها
در مورد آینده باید منتظر بمانیم و ببینیم پس از تعطیلات و با اتمام شرایط جنگی، چه فضایی بر جامعه حاکم میشود. واقعیت این است که سرنوشت این صنعت با وضعیت معیشت، اقتصاد مردم و سبد هزینه خانوار گره خورده است. صنعت نساجی یک زنجیره بسیار طولانی از حلقههای مختلف تولید است.
در حال حاضر، حتی در این شرایط فعلی، بسیاری از واحدهای تولید الیاف، ریسندگی و بافندگی ما در شهرهای مختلف با ظرفیتهای متفاوت همچنان تولید خود را حفظ کرده و سعی کردهاند سطح اشتغال را نگه دارند تا چراغ تولید روشن بماند. اما این روند تا زمانی پاسخگوست که مصرفکننده نهایی نیز در چرخه حضور داشته باشد و با خرید خود، این زنجیره را تکمیل کند.
ادامه شرایط اضطرار پیش از جنگ در سال آینده
اگرچه اکنون برای قضاوت قطعی در مورد اتفاقات سال آینده زود است، اما همیشه پس از شرایط «فورسماژور» و غیرقابل پیشبینی، با کمی نوسان، نوعی تعادل در بازار حاکم شده است و عرضه و تقاضا سمتوسوی خود را پیدا میکند. آنچه مشخص است، سختتر شدن شرایط تولید در کشور است که نیاز به حمایت و توجه بیشتری دارد.
همانطور که پیشبینی میشد، قدرت خرید مصرفکننده با مشکل مواجه است و باید تدابیری برای تحریک تقاضا، تامین نقدینگی واحدها و همراهی بیشتر در تامین مواد اولیه اندیشیده شود. چالشهایی که پیش از عید و قبل از دوران جنگ داشتیم، در سال آینده نیز پابرجا خواهند بود و احتمالا با شرایط اضطراری بیشتری مواجه میشویم؛ چرا که واحدها از ذخایر مواد اولیه خود استفاده کردهاند و باید آنها را جایگزین کنند. این موضوع بهویژه در بخش مواد اولیه وارداتی، مباحث نقل و انتقال پولی، امور گمرکی و تخصیص ارز بسیار پررنگتر خواهد بود و باید در زمان خود بر اساس شرایط جدید، درباره آن تصمیمگیری کرد.
